ev temizliği ve toplum
Örf kurallarında olduğu kurallarında da, vasalliğin hemen hemen ailesel ni-(fliğine ilişkili birçok kalıcı nokta ortaya çıkacaktır.5ov akrabalarının ilk görevi öç almaktı. Aym şey, biat ye-jıifli etmiş ya da bu yemini kabul etmiş kişiler için de geçer-|f(ü. Zaten Ladnce ultor (öc alıcı) sözcüğü, eski bir Germen ierhinde,ev temizliği Yüksek-Almancaya basitçe mundporo (patron) ola-[jlc çevrilmemiş miydi?^®'' Akrabahk ilişkisi ile vasallik bağı lasında kan davalarında başlayan bu görev eşitliği, yargıç önünde de devam ediyordu. XII. yüzyıla ait bir İngiliz örf hıralı, bir dnayet davasında, eğer öldürülen kişinin akrabası, senyörü ya da biat dolayısıyla adamı değilse, suçun işlenişine bizaat tamk olmayan hiç kimsenin davacı
Bir şövalyenin oğlu çok seyrek olarak baba evinde yeûştiri-litdi.ev temizliği Feodal dönemin gelenekleri yürürlükte olduğu sürece uy-?ttbnan âdetler, şövalyenin, oğlunu daha çok küçükken senyö-ya da senyörlerinden birine emanet etmesini gerektiriyor-Bu şefin denetiminde hizmet etme görevlerini öğrenen ço-önce av ve savaş sanatian, ardmdan da saray yaşamının ^t^tanış kuralları konusunda eğitiliyordu; Bu geleneğin tarİh-örneği Flandre Kontu Phüippe’in yanında yetiştirilen Ar-
ve SIEVERS, AtthochdeHtschen Glossen, 1, s. 268 ve 23.
nould de Guines; efsanedeki örneği ise Charlemagne’a sq ' derece iyi hizmet sunmuş olan Garnier de Nanteuil’dür:
“Kral ormana gider, peşini bırakmaz çocuk;
Bazen yayı taşır, bazen üzengi tutar.
Kral ırmağa gicier, Garnier eşlik eder.
Ya doğanı taşır ya şahini, ki turna avlamayı bilir.
Kral uyumak ister, Garnier yastıklık eder,
Eğlendirmek için şarkı söyler, müzik çalar.”
Fiziksel uzaklığın sürekli olarak kopma tehdidiyle \ karşıya bıraktığı senyör ile vasal arasındaki bağın gençler ara- | çığıyla canlandırümasina yönelik benzer uygulamalar, Orta- i çağ Avrupası’ndaki öteki toplumlarda da biliniyordu. Fakat | İrlanda’daki “evlathk” (fosterage) sistemi, özellikle çocuğun an- ^ nesinin klanıyla bağlarını sıkılaştırmaya,ev temizliği bazen de eğitkli n- | hipler loncasımn pedagojik prestijini yerleştirmeye yaramış | gibi görünmektedir. İskandinavlar’da, bağımh adamdan beklenen görevler arasında, efendisinin çocuklarım yetiştirme gö- j revi de bulunuyordu; Öyle ki, sağanın anlattığma göre, Nor- , veç Krab Harald, İngiltere Krab Aethelstan’ın kendisine ba- ' ğımb olduğu idcbasını herkesin gözü önünde kamtlamak için, | bir sürpriz yaparak, oğlunu bu isteksiz lalamn dizlerinin üstüne koydurtmaktan daha iyi bir yol bulamamıştı. Feodal dünyanın özgünlüğü, ilişkiyi aşağıdan yoıkanya doğm algılamış ol-masıcbr. Bu yoUa, sözleşmeyle getirilen saygı ve minnet duş® zorunluluğu çok daha güçlendiribyordu. Bir zamanlann göiç debkanbsı, bütün yaşamı boyunca, senyör tarafından “büşütül" müş” olduğunu hatırlayacaktır (Olgunun kendisi gibi sözcük Frank döneminde Galya’da ortaya çıkmıştır ve CommşTie’kf® kaleme alcbğı metinlerde de yeniden karşımıza gelmektedir')'
207 1‘LODOARD, Hist. Remcnsis ecel., III, 26 içinde, S.9., C. XIII, s. 540; zaten bkz. Cenomannensium, s. 134 ve 135 (616: “nutıâtura”), -COMMYNES, VI, 6 (cd. Mandrot.C
|.^ş^usuz, başka konularda olduğu gibi bu konuda da, gerçek ^gUikle onur kuraUannı yalanlamaktaydı. Bununla birlikte, |vasâUiğin en güçlü İnsanî değerlerini oluşturan, her vasal Ijjşağınm bira2 da şefin gölgesinde yaşamaktan duyduğu mut-ijıığu yemden canlandıran ve aym zamanda da senyörün eli-çok değerli bir rehine bırakan bu örf kuralının çok işlevsel jlJuğu nasıl inkâr edilebilir?
